Maliyeti 8 lira Vatandaşa 945 lira!

Sizinle inanılması güç bir gerçeği yansıtan, çok şaşırtıcı bir veriyi Darphane'nin yıllık faaliyet raporundan bir grafiği aktararak paylaşacağım: Tüm yurttaşlarımıza, kimilerine defter bedeli olarak kimilerine harç dahil yansıtılan pasaport ücretlerinin, aslında ne kadara mal olduğunu gösteriyor bu veri. 

Pasaportlarımızın, bordo, siyah, yeşil, gri, tümünün ortalama birim üretim maliyeti ne kadar?

Türkiye Cumhuriyeti yurttaşları maliyeti 8,26 lira (2018) olan pasaporta tam 945 lira ödüyorlar. Her devletin yurttaşlarına vermek zorunda olduğu bir kimlik belgesi olan pasaporta tam 114 katı ücret ödüyoruz.

Bir elektronik/biyometrik pasaportun maliyeti Darphane'nin 2018 yılı Faaliyet raporuna göre sadece 8,26 lira. Üstelik bu ücret E-Pasaportlara geçildiği 2010 yılından beri bir yıl hariç düzenli olarak düşmüş. 

Bu pasaport ücretlerini etkiledi mi? 

Elbette hayır. 

Maliyet düşmesine rağmen, pasaport ücretleri ve harçları yeniden değerleme oranlarına göre inanılmaz oranlarda artırıldı. 

2010 yılında 15 lira olan pasaport birim maliyeti 2018 yılında neredeyse yarı yarıya 8,26 liraya düşmesine rağmen, devlet defter ücretlerinde fahiş bir biçimde artış yapmayı sürdürdü. 

Bugün devlet, bir pasaport defterini 133.5 liraya yurttaşlarına satıyor. Ayrıca bu ücrete 811,6 lira da harç ekleyerek pasaport ücretinin 945,1 liraya ulaşmasına yol açıyor.

Maliyetinin 114 kat üzerinde ücret ödüyoruz.

Dünyanın en pahalı pasaportu olan Türkiye Cumhuriyeti pasaportu 2020 yılında %22,58 daha zam görecek. 

Evet, yüzde 22,58 daha ZAM görecek, pasaportlarımız.

Yani 8,26 liraya mal olan ve her yıl maliyeti düşürmekle övünülen pasaport defter bedeli 163,64 liraya ulaşacak, aynı oranda artacak harç bedeli ile birlikte 1.158 lira bedel ile pasaportumuz tüm dünyada bir rekora daha imza atacak.

Maliyetinin, (acaba bu yıl da düştü mü?) yaklaşık 140 katını ödeyeceğiz pasaportlarımıza 2020 yılında.

Maliyetini her yıl düşürdüğü bir yurttaşlık hizmetini, dünyada benzeri olmayan biçimde her yıl fahiş otomatik zamlarla yurttaşlarına yansıtan bir devletin, seyahat özgürlüğünü bir temel ve Anayasal bir hak gibi görmediği, ancak insanlarını bir yurttaş gibi değil bir "müşteri" gibi gördüğü açık.

Yıllardır haykırdığımız gibi yine haykırıyoruz ve haykırmayı sürdüreceğiz:
Türkiye Cumhuriyeti'nin müşterisi değil yurttaşıyız!

Pasaportun maliyeti sadece 10 TL

Bir grev, uzun zamandır açık kaynaklardan öğrenmeye çalıştığımız pasaport ücretinin netleşmesini sağladı: 10 TL.

Bu rakamı Darphane grevi nedeniyle Basın-İş Sendikası Genel Başkanı Yakup Akkaya ile bir röportaj yapan Bianet'ten Nilay Vardar'ın haberinde, Akkaya dile getiriyor. Tabi diğer "değerli kağıt" diye bize satılan dokümanların da maliyetlerini vermiş. İnanılmaz rakamlar:

Trafik tescil belgesi: maliyeti 2 lira, satışı 66,5 lira. Ehliyet: maliyeti 2 lira, satışı 89 lira. Trafik ruhsatı belgesi: maliyeti 2 lira, satışı 89 lira. Evlilik cüzdanı: maliyeti 3 lira, satışı 66 lira...Pasaport ise evet sadece, 10 TL. Devlet bunun için vatandaşlarından 72 TL alıyor. Ayrıca bir de harç 10 yıllık pasaportta bu toplam 513 TL'yi buluyor.

Lafı esirgemeyelim, bu "tam bir soygun".

3 yıldır kamu otoritesine sesleniyoruz, "Türkiye Cumhuriyeti'nin müşterisi değil, Yurttaşıyız" diye... Bu kadar açık ara bir maliyet olduğundan cidden şüpheleniyorduk. Çünkü pasaportun içine konan çipin maliyetini ihalelerden öğrenmiştik, 2 € bile değildi.

Artık gittikçe netleşen bu tabloya isyan etmemek mümkün değil.

AB ile vize müzakereleri yapan, diğer dünya ülkelerinin yurttaşlarına koyduğu vizeleri kaldırmaya çalışan bir hükümet, kendi vatandaşlarına bu kadar açık vizeler koyar mı?

Pasaport ücreti-harcı fahiş olan, yurt dışı çıkış harcı uygulayan, yeşil pasaport ayrımcılığı yapan, çocuklara, gençlere, engellilere en küçük bir indirim yapmayan bir hükümetin temel bir insan hakkı olan "seyahat özgürlüğünü" desteklediği söylenebilir mi?

Mızrak artık çuvala sığmıyor, bunun üstü örtülemez.

Dünya ortalaması 60 $ olan pasaport ücretine Türkiye hemen geçmek zorundadır. Yüzde 93'ünün pasaportu olmayan bir ülke olmak utancından kurtulmalıyız, dünyanın kapılarını kendi yüzümüze kapattığımız bir ülke olmaktan çıkmalıyız.

Pasaportun para kapısı değil, bir dünya kapısı ve devlet tarafından verilmesi zorunlu sadece bir kimlik belgesi olduğunu anlamalıyız.

Anlamalısınız sayın hükümet!