PASAPORT YİNE ZAMLANDI!

Pasaport zamları durmuyor. Her yıl yeniden değerleme oranına bağlı bir "değerli kağıt" kabul edildiği için otomatik olarak artıyor. 

Bir pasaport 2021 yılında 1265,40 lira oldu.

Dünyada otomatik olarak pasaportuna her yıl zam yapan tek ülke olan Türkiye 2021 yılı harç zamlarını yürürlüğe koydu ve 10 yıllık bir pasaport 1265,40 Lira oldu.

Yeniden değerleme oranı 2021 yılı için %9,11 olarak açıklandı ve dünyanın en pahalı pasaportu YİNE otomatik zamla, harç ve defter ücreti dahil yaklaşık 10 yıllık 1265,40 liraya çıktı.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri genel Müdürlüğü'nün sitesinde yayınlanan sürelerine göre yeni pasaport harç ve ücretleri şöyle:

Süre Harç *** Defter Toplam

6 Ay 227,20 TL 180,00 TL 407,20 TL

1 Yıl 332,10 TL 180,00 TL 512,10 TL

2 Yıl 542,20 TL 180,00 TL 722,20 TL

3 Yıl 770,20 TL 180,00 TL 950,20 TL

3+ Yıl 1085,40 TL 180,00 TL 1265,40 TL

*** Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaportlar harç bedelinden muaftır.

Her yıl olduğu gibi sosyal medya hesaplarımızdan bu zamma yine karşı çıktık, ilgililere tepkilerimizi ilettik, kamuoyunu uyardık. Ancak bu konuda artık Seyahat Özgürlüğü Gönüllüleri olarak mesafe alamıyoruz. 

Sosyal medyada bir yandan tepkilerimizi, eleştirilerimizi sürdürürken, daha önce aldığımız hukuksal mücadele kararını bu yıl koronavirüs salgınının izin verdiği ölçüde hayata geçireceğiz.

BİMER'den yanıt: KANUN DEĞİŞİKLİĞİ GEREKİYOR.

BİMER'e yaptığımız 11 Mart tarihli "yenilenecek pasaportlardan ücret alınmaması" ile ilgili başvuruya, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nden 14 Nisan tarihinde bir yanıt geldi. (Mektup 8 Nisan'da yazılmış, 11 Nisan'da postaya verilmiş.)

Yanıtta özetle, pasaport 210 sayılı yasaya tabi bir "değerli kağıt"tır,"bir değerli kağıdın bedelsiz olarak verilebilmesi için bu konuda bir kanun hükmü olması" gerekir, "yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yenilenme işşlemleri de dahil olmak üzere pasaportların bedelsiz verilmesi mümkün bulunmamaktadır."  deniliyor.

Ancak bu değerli kağıdın daha 5 yıl önce bütün ülkede değiştirilirken, o zaman AB standartında yapılabilecekken neden yapılmadığının, biyometrik, çok güvenli diye herkesten alınan defter ücretini, yani o zamanki yöneticilerin/yetkililerin ihmalinin bedelinin şimdi neden yurttaşlara tekrar ödettirildiğinin yanıtı verilmiyor.

Eğer pasaport "defter bedelleri"nin alınmaması için bir kanun gerekiyorsa, 2 cümlelik bir kanun teklifiyle bu başarılabilir. Hatta dünyanın en pahalı pasaportu olan T.C. pasaportu değerli kağıt olmaktan çıkarılarak, her yıl otomatik zamlanması da engellenebilir.

Bunun için seyahat özgürlüğünün temel bir hak olduğunu kavramak ve "istemek" yeterli. 

Şimdi bunu gerçekleştirecek "seyahat özgürlüğü"nün Anayasal bir hak olduğunu bilen ve bu hakka sahip çıkan milletvekilleri arayacağız. Mücadeleye devam.

Herkesi #benimehliyetimzatenvar demeye çağırıyoruz!

Türkiye "değerli kağıt" kanunu üzerinden yurttaşlarının cebine elini atma ülkesine dönüştü. Her eski-yeni düzenlemede bir belge, kimlik benzeri bir doküman söz konusu oldu mu ya değerli kağıtlar ya da harçlar kanunu vasıtasıyla millet adeta soyuluyor.

Yıllardır değerli kağıt statüsünde olan pasaport sadece bu nedenle ilgili yasa gereği her yıl "otomatik zamma" uğruyor. Haziran 2010 tarihinde büyük bir kampanya ile fiyatının %50 düşürülmesine vesile olduğumuz pasaport, yine eski fiyat seviyesine gelmek üzere, şu anda 513 TL oldu. Uzun zamandır da dünyanın en pahalı pasaportu.

Şimdi de devlet yeni çipli ehliyetlere geçecek, torba yasa ile Meclis'te Plan Bütçe Komisyonu'nda bunu görüştü ve çok fahiş sayılacak değerli kağıt (ayrıca harç cezaları) ücretleri saptamış durumda. 24 milyon ehliyet sahibi vatandaşımızı ilgilendiren bir uygulama söz konusu. Basına yansıyan haberler göre 101 ya da 86 TL civarında kişi başına bir "değerli kağıt bedeli" alınması söz konusu. 

İnsanlar zaten sahip oldukları ehliyetleri değiştirirken yine devlete para ödeyecekler. Bunun nedenini ve bu ücretin nasıl saptandığını belirten en küçük bir açıklama yine yok: Değerli kağıt bedeli dışında ilerde harç olacak mı zam nasıl gerçekleşecek, neden bu kadar yüksek bir ücret/maliyet ilişkisi var?

Bir sosyal devlet her uygulamasında insanların zaten sahip oldukları ve onlara vermek zorunda olduğu bir şeyi sürekli onlara "satar mı?" Bu yurttaşlarını adeta "müşteri" yerine koymak değil mi? İnsanlar doğrudan ve dolaylı birçok şey için vergi, harç öderken zaten sahip oldukları bir şey için neden tekrar ücret ödesinler?

Önemli bir diğer nokta "değerli kağıt" kanununa tabi olduğu için her yıl enflasyon oranında ehliyet ücretlerinin de otomatik artırılması söz konusu olacak mı? Bir süre sonra çok daha fahiş ücretlerle mi karşı karşıya kalacağız? Çünkü sürücü belgeleri, ömür boyu kullanılamayacak, 5 ya da 10 yıllık periyotlarla yenilenecek. Yenileme sırasında sürücünün sağlık durumu kontrol edilecek. Ve bu yenilemede de yeniden her yıl zamlanmış ücreti ödemek zorunda kalacağız.


Bu torba yasanın Meclis görüşmelerinde mutlaka değiştirilmesi ya da  içinde yenilememe halinde ağır harç cezaları da barından bu kanun teklifinin geri çekilmesi, halka ayrıntılı bir açıklama ve bilgilendirme yapılması zorunludur. Her şey olup bittikten sonra değil.

Toplum kanun teklifi basına yansıdıktan sonra ciddi tepkiler göstermeye başladı. Yurttaşlarının tepkilerine duyarlı bir parlamento ve hükümet bu haklı talepleri görmezden gelemez. Çok daha makul bir düzenleme yapılmalı ve bu fahiş "değerli kağıt" ücretleri kaldırılmalıdır.

Sizleri Twitter'da şu etiketleri paylaşmaya çağırıyoruz:  

#benimehliyetimzatenvar #Ehliyeticin101TLveremem #DirenEhliyet #seyahatözgürlüğü

CHP'nin karşı oy yazısı:

Bu işlemler için gereken trafik harcı ödenmeyecek, sürücü belgesi yenilemelerinde harç alınmayacaktır. Bu da doğru bir yaklaşım olmakla birlikte eksiktir. Zira sürücü belgesi almaya ilişkin mali külfet iki tanedir. Biri 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınmakta olan trafik harcı, diğeri ise 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununa göre tahsil edilen değerli kağıt bedelidir. Bugün itibarıyla sürücü belgesi alamaya hak kazanana bir vatandaş, ehliyet sınıfına göre 110 TL ila 556 TL arasında değişen harç ödeyecek, belgesinin kendisi için ise 101 TL değerli kağıt bedeli ödemek durumundadır. Teklifte harç istisnası getirilmekle birlikte değerli kağıt bedeline ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Bu durumda sürücü belgelerinin yenilenmesinde vatandaşlar 213 yılı için 101 TL olarak belirlenen ve her yıl Maliye Bakanlığınca güncellenen bu tutarı ödemek durumunda kalacaktır. Oysa ehliyetlerin yenilenmesine ilişkin olarak harç alınmamasının mantığı her neyse bunun değerli kağıt bedeli için de geçerli olması gerekmektedir. Bu durum hem daha adil hem de daha tutarlı bir sonuç yaratacaktır. Vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğine yönelik olarak atılan bu doğru adım, mali hesapların gölgesinde kalmamalı, sürücü belgesi yenilemelerinde değerli kağıt bedelinin de alınmaması kanunen temin edilmelidir.

MHP'nin karşı oy yazısı:

Yenilenen sürücü belgelerinden harç alınmaması öngörülmekle birlikte değerli kağıt bedelinin alınmamasına ilişkin düzenleme bulunmamaktadır. Bugün itibariyle 101 TL olan değerli kağıt bedelinin alınmasının anlamı olmadığı gibi sürücülere mali külfet yükleyecektir. O nedenle, harç bedelinin yanısıra, değerli kağıt bedeli de alınmamalıdır.

Pasaport 500 TL oluyor, susacak mısınız?

Pasaporta yeni zam kapıda diyorduk. Artık kapıdan içeri girmek üzere. T.C. pasaportu dünyada her yıl otomatik olarak zamlanan tek pasaport ve bu zam oranı da değerli kağıt olduğu için Ekim ayını kapsayan 12 aylık Üretici Fiyat Endeksine göre belirleniyor.

İşte bu endekse göre zam oranının % 8 civarında olması gerekiyor. 446.-TL olan pasaport ücreti 483.-TL olması gerekir. Ama hayır, devlet-hükümet "seyahat özgürlüğü" konusunda bizleri yurttaş değil birer müşteri gibi gördüğü için Bakanlar kurulu zam oranlarını %50 artırma yetkisini de kullanarak, %8 değil % 12 zam yapabilir.. Geçen yıl yaptıkları gibi...

2012 yılında yüzde 10.2 olan yeniden değerleme oranı, pasaport ve kimlikler üzerinden alınan harçlar için yüzde 15 olarak belirlenmişti.

Hatırlıyor musunuz, hemen aşağıda yer alan blog yazısında da yer verdiğimiz gibi birkaç ay önce AB bakanımız Egemen Bağış "yüksek" buldukları pasaport ücretleri için "çalışma" yaptıklarını söylemişti.

Çalışmalar demek yeterince pahalı değil daha da artıralım biçiminde sonuçlandı. 

Tekrar, tekrar, bıkmadan soracağız: Dünyanın en pahalı pasaportuna her yıl zam yapmak, temel bir insan hakkı olan "seyahat özgürlüğü"nün kısıtlamak anlamına gelmiyor mu?

Bu zam politikası hükümetin dünya ülkeleriyle vizeleri kaldırma hedeflerinin tam karşıtı bir uygulama değil mi? Hangi mantıkla, gerekçeyle pasaport ücret ve harçlarını her yıl artırıyorsunuz?

Tüm seyahat özgürlüğü gönüllülerini pasaporta değil, "seyahat özgürlüğü"ne karşı yapılan bu OTOMATİK ZAMMA karşı çıkmaya, sesini yükseltmeye, dur demeye çağırıyoruz.

Bakanlar kurulunu bu haksız zammı durdurmaya, yeniden değerleme oranında zammı uygulamamaya Anayasal hakkımızı daha fazla sınırlandırmamaya çağırıyoruz.

Biz bu ülkenin pasaportunu taşımaktan gurur duymak istiyoruz, bize bedelsiz vermeniz gereken bir kimlik belgesi için devletimizden "müşteri" muamelesi görmek istemiyoruz.

Dünyada ortalama 50-60 dolar olan bir kimlik belgesi için 275 dolar ödemek istemiyoruz.

Başka ülkelerden vizelerini kaldırmalarını isterken kendi vatandaşlarına pasaport ücret ve harçlarıyla "vize" koyan bir ülke olmak size de yanlış, haksız gelmiyor mu? 

Otomatik pasaport zammı kapıda!

Yeni bir yıla daha yaklaşırken "otomatik" pasaport zammımız yine bizi bekliyor. Pasaportu değerli kağıt kapsamında tutan devlet, her yıl sonunda, yılbaşından geçerli olmak üzere "değerli kağıtlara" zam yapıyor. Bu zam geçen yıl %12-16 arasında gerçekleşmişti. Pasaport ücretleri de enflasyonun üzerinde %12 artırılmıştı.

Dünyanın hiçbir ülkesinde her yıl pasaportlara otomatik zam gelmiyor. Bırakın zammı bazı ülkeler pasaport ücretlerinde indirime bile gidiyor, mesela geçen yıl İngiltere, Yeni Zelanda indirim yaptı.

Ayrıca söyleye söyleye dilimizde tüy bitti: T.C. pasaportu zaten dünyanın en pahalı pasaportu. Bu zam neyin zam mı? 

Hem dünya ülkeleriyle , komşularımızla karşılıklı olarak vizeleri kaldırmaya çalışıp, bir yandan da sürekli pasaporta zam yapmak büyük bir çelişki değil mi? Başka ülkelerden Türk vatandaşlarına vizelerin kaldırılmasını talep ederken, kendi ülkemiz bize yeni bir "vize" koymuş olmuyor mu?

Asgari ücretin yaklaşık 750 TL olduğu bir ülkede 446 TL'ye vatandaşlarına pasaport satan bir devletimiz var. Ve bu pasaportun ücreti yıl sonunda yaklaşık 500 TL olacak! Vatandaşlarına vermek zorunda olduğu bir kimlik belgesini bu kadar fahiş bir fiyata "satan" dünyada başka bir ülke yok!

Otomatik zam konusunda 2 temel sorunumuz var, bunların çözülmesini talep ediyoruz:

1. Devlet pasaportu acilen değerli kağıtlar kapsamından çıkartmalıdır.

2. Her yıl "yasa gereği" diyerek otomatik zam yapmaya son vermelidir. 

Seyahat özgürlüğü temel bir insan hakkıdır, Anayasamız tarafından da güvence altına alınan hakkımız keyfi bir biçimde her yıl daha fazla sınırlandırılmamalıdır. Pasaport satılabilecek bir "meta" değildir, devletin vatandaşlarına sağlamak zorunda olduğu bir kimlik belgesidir.

Tekrarlıyoruz: Biz Türkiye Cumhuriyeti'nin müşterisi değil, yurttaşlarıyız!